088 2055 000
		Array
(
    [0] => nl
    [1] => us
)
		
Bel ons 088 2055 000
		Array
(
    [0] => nl
    [1] => us
)
		

BLOG: De rechten van betrokkenen – Op weg naar de AVG

Hoe bereiden organisaties zich het beste voor op de aanstaande Europese Privacyverordening? In onze blogserie nemen wij je mee in de wereld van de Algemene Verordening Gegevensbescherming. Iedere week behandelen wij een relevant AVG onderwerp die je helpen goed voorbereid de AVG tegemoet te gaan. Deze week de tweede stap: de rechten van betrokkenen.

Iedere organisatie heeft te maken met persoonsgegevens. Met de komst van de AVG beschikken individuen over meer rechten om hun persoonsgegevens te beschermen. Organisaties moeten er vanaf mei 2018 rekening mee houden dat personen hun rechten kunnen uitoefenen. Dit vraagt om:

  • Kennis van zaken over de (aanvullende) rechten die mensen ten aanzien van hun eigen persoonsgegevens hebben onder de AVG;
  • Goede voorbereiding: weet wat je van individuen kan verwachten wanneer je hun persoonsgegevens verwerkt; en
  • Voldoende handelingskracht en –snelheid in het geval individuen hun rechten bij jouw organisatie uitoefenen.

De aanstaande Europese privacy wetgeving regelt op hoofdlijnen twee zaken:

  1. Het verbeteren van de privacyrechten van natuurlijke personen.
  2. Verantwoordelijkheid van organisaties om deze privacyrechten te waarborgen

Niet naleving kan voor organisaties leiden tot bijbehorende sancties. De belangrijkste begrippen in de AVG zijn dan ook privacy en persoonsgegevens.

AVG – De rechten van betrokkenen

Zoals in onze eerste blog beschreven onderkent de AVG verschillende rollen. Deze rollen staan in figuur 1 weergegeven:

Figuur 1: de verschillende rollen binnen de AVG

De AVG is voor een heel groot deel gebaseerd op het verbeteren van de privacy rechten van natuurlijke personen, ofwel in dit kader: de betrokkenen. In deze blog gaan wij specifieker in op de rechten van de betrokkenen.

De AVG wettekst beschrijft in meerdere artikelen de rechten van betrokken. De belangrijkste zijn:

AVG artikel 13: te verstrekken informatie

Het moet voor de betrokkene duidelijk zijn dat zijn of haar persoonsgegevens worden verwerkt, en dat dit op een behoorlijke en transparante manier plaatsvindt. De betrokkene zal dus geïnformeerd moeten worden.  De verantwoordelijke heeft een actieve informatieplicht naar betrokkenen. Deze bevat algemene en specifieke informatie, alsook informatie over doelbinding van de gegevensverwerking. Voorbeelden zijn: contactgegevens van de verantwoordelijke, de verwerkingsdoeleinden, de ontvangers van de persoonsgegevens en de periode. Wanneer het doel van de gegevensverwerking wijzigt, dan moet de verantwoordelijke daar ook over informeren. Vooral bij digitale diensten is de privacyverklaring of het privacy statement een gebruikelijk instrument voor het informeren: alle informatie wordt dan op één plek aangeboden.

AVG artikel 15: Recht van inzage van de betrokkene

De betrokkene heeft het recht om te informeren of zijn persoonsgegevens worden verwerkt. Daarbij heeft hij of zij het recht op uitleg van de verantwoordelijke over het hoe en wat van de betreffende gegevensverwerking en recht op inzage van die gegevensverwerking. Let er op dat het recht van inzage kosten voor de betrokkene met zich kan meebrengen. Dit geldt niet voor het opvragen van één exemplaar. Voor meerdere kopieën mag een vergoeding worden verlangd. De betrokkene heeft eveneens het recht om zijn of haar persoonsgegevens in een leesbare vorm te verkrijgen.

AVG artikel 16 en 17: Recht op rectificatie en wissen van gegevens

De betrokkene heeft het recht om onjuiste of achterhaalde gegevens te laten rectificeren (art. 16) of zelfs te laten wissen (art. 17). Artikel 17 spreekt over “het recht om vergeten te worden”. Rectificatie moet meteen (“onverwijld”) plaatsvinden. Het wissen dient zonder onredelijke vertraging plaats te vinden. Het recht om vergeten te worden is onder andere van toepassing indien:

  • Persoonsgegevens niet langer nodig zijn voor de doeleinden van de gegevensverwerking;
  • De betrokkene zijn of haar toestemming intrekt en er geen andere rechtsgrond voor de gegevensverwerking is;
  • De betrokkene bezwaar maakt tegen de betreffende gegevensverwerking; en
  • De persoonsgegevens van betrokkene onrechtmatig zijn verwerkt.

AVG artikel 18: Recht op beperking van de verwerking

De betrokkene heeft het recht dat verwerking van zijn of haar persoonsgegevens -al dan niet tijdelijk- wordt gestopt. De gegevens mogen vanaf dat moment dan ook niet meer gewijzigd worden. Dit  recht kan worden uitgeoefend in het geval er een bezwaar of een probleem bij de gegevensverwerking is. Bijvoorbeeld wanneer de juistheid van de persoonsgegevens door de betrokkene ter discussie wordt gesteld, of wanneer de betrokkene van mening is dat de verwerking onrechtmatig is.

AVG artikel 19: Kennisgevingsplicht bij rectificatie, wissing of beperking

De verantwoordelijke is verplicht om elke ontvanger van persoonsgegevens in kennis te stellen van elke rectificatie, het wissen of de beperking van de betreffende gegevensverwerking. De betrokkene kan de verwerker vragen om welke ontvangers van persoonsgegevens het gaat. Wanneer het verstrekken van de gewenste informatie niet meer mogelijk is of onevenredig veel inspanning kost, dan hoeft dit niet te worden gedaan.

AVG artikel 20: Recht op overdraagbaarheid (“dataportabiliteit”)

De betrokkene heeft het recht om zijn of haar persoonsgegevens van de verantwoordelijke te ontvangen om deze daarmee aan een andere verantwoordelijke over te dragen. Dit geldt alleen voor gegevens die betrokkene zelf aan verantwoordelijke heeft verstrekt. De verantwoordelijke mag betrokkene niet hinderen bij het uitoefenen van dit recht.

AVG artikel 21: Recht van bezwaar

De betrokkene heeft het recht om bezwaar te maken tegen de verwerking van zijn of haar persoonsgegevens. Dit recht kan worden uitgeoefend op basis van specifiek eigen belang van de betrokkene of op grond van algemeen belang. De AVG definieert niet wanneer sprake is van “algemeen belang”. Het eigen belang dient te berusten op de specifieke situatie van de betrokkene. Een principieel bezwaar valt hier bijvoorbeeld niet onder. In principe wordt de gegevensverwerking gestaakt wanneer de betrokkene bezwaar maakt, tenzij dwingende gerechtvaardigde gronden anders bepalen.

Meer rechten individuen om inzage verwerking van hun persoonsgegevens

Het is duidelijk dat met de komst van de AVG betrokkenen (individuen) meer rechten krijgen als het gaat om verwerking van hun persoonsgegevens. De AVG biedt personen diverse instrumenten om deze rechten ook daadwerkelijk uit te oefenen.

In de meeste gevallen is de verantwoordelijke verplicht mee te werken of informatie te verstrekken wanneer individuen hier om vragen. Voor verantwoordelijken geldt dat zij te allen tijde glashelder in beeld moeten hebben welke persoonsgegevens worden verwerkt, zodat wanneer betrokkenen hun rechten uitoefenen er snel en adequaat gehandeld kan worden. Dat kan vervelende situaties voorkomen.

Bezoek ons seminar IT Privacy & Security

Crowe Peak
Olympisch Stadion 24-28 1076 DE Amsterdam, Nederland
088 2055 000 info@crowehorwath.nl